Kultura w gminie Pałecznica

„Możemy nosić chińskie ciuchy, jeździć czeskimi autami, patrzeć w japońskie telewizory, gotować w niemieckich garnkach hiszpańskie pomidory i norweskie łososie. Co do kultury, to jednak wypadałoby mieć własną” – powiedział kiedyś polski pisarz A. Sapkowski.

Gmina Pałecznica, wychodząc z podobnego założenia, dba o rozwój lokalnej kultury, tak istotnej w budowaniu własnej tożsamości. Działa tutaj kilka instytucji ważnych dla gminnej kultury, organizowane są również cykliczne imprezy i spotkania o charakterze kulturalnym.

Gminna Biblioteka Publiczna lokalnym centrum kultury

Istotną rolę w kulturze gminy Pałecznica pełni Gminna Biblioteka Publiczna wyposażona w ok. 10 tys. woluminów. Posiada ok. 400 stałych czytelników, każdego roku wypożycza ok. 4 tys. książek i czasopism. Oprócz tradycyjnej działalności biblioteka prowadzi wiele akcji mających na celu promocję czytelnictwa, wiedzy, kultury i tradycji.

Do najważniejszych cyklicznych przedsięwzięć należą akcje czytelnicze w ramach kampanii „Cała Polska czyta dzieciom”. Z tej też okazji organizowany jest co roku Ogólnopolski Tydzień Czytania Dzieciom – cykl spotkań propagujących głośne czytanie w połączeniu z różnego rodzaju zabawą. Każde spotkanie prowadzone jest w innej atmosferze – różna jest tematyka, miejsce spotkań, różni są wreszcie zaproszeni goście.

W kalendarzu imprez o charakterze czytelniczo-rozrywkowym na stałe zagościły już „Mikołajki z Mikołajem”, organizowane w szkołach i w bibliotece. W odpowiedni nastrój wprowadza zawsze św. Mikołaj siedzący pośrodku sali z workami pełnymi prezentów oraz piosenki tematyczne. Celem imprezy jest aktywizacja lokalnego środowiska na rzecz zdrowia emocjonalnego dzieci oraz integracja z dorosłymi – podopiecznymi Środowiskowego Domu Samopomocy w Pałecznicy.

Gminna Biblioteka w Pałecznicy zainicjowała również w Polsce akcję „Od czwartego roku bez książeczki ani kroku”. Czteroletni czytelnicy obdarowywani są książeczkami sponsorowanymi przez Wójta Gminy Pałecznica, Marcina Gawła. Akcja ma na celu propagowanie czytania wśród najmłodszych – Im wcześniej zaszczepimy w dziecku nawyk czytania, tym większa szansa, że pokocha książki. Widzę, że zasiane przez nas ziarenko zaczyna kiełkować. Część z maluchów, które dostały od nas pierwszą książeczkę, odwiedza z rodzicami bibliotekę– mówi Krystyna Błaut, kierownik biblioteki. Gmina Pałecznica stała się wzorem dla innych – dziś przedsięwzięcie to organizowane jest już w wielu miejscach naszego kraju: Zamościu, Wolbromiu, Świdniku czy Jastrzębiu Zdroju.

Biblioteka organizuje też inne przedsięwzięcia. Do najważniejszych należą: pasowanie na czytelnika uczniów klas pierwszych, spotkania autorskie, konkursy recytatorskie i plastyczne, „Wychowanie przez czytanie” czy „Książka z różą”.

Kultura muzyczna gminy Pałecznica

W gminie Pałecznica, przy OSP w Czuszowie, prężnie działa Orkiestra Dęta „Syrena”. Ponadto młodzi mieszkańcy wsi Lelowice, Gruszów i Sudołek należą do Parafialnej Młodzieżowej Orkiestry we Wrocimowiacach. Swoją działalność prowadzi też zespół muzyczny „Lelowianki”. Organizacje te, poprzez oprawę muzyczną, uatrakcyjniają swoją obecnością szereg imprez o charakterze kulturalnym. Posiadają też w swoim dorobku wiele sukcesów i nagród.

Orkiestra Dęta „Syrena” funkcjonuje od 1972 r. Jej założycielami byli członkowie OSP w Czuszowie – M. Kwiecień, S. Psuj oraz J. Bil. Początkowo w skład „Syreny” wchodziły 22 osoby, obecnie ilość ta zwiększyła się do 30. W szeregi orkiestry coraz częściej wstępują młodzi ludzie, często wnuczęta tych, którzy zapoczątkowali jej działalność.

Obecnym, czwartym już kapelmistrzem „Syreny” jest Krzysztof Szot. Prowadzi on również Parafialną Orkiestrę Młodzieżową we Wrocimowicach.

Dorobek orkiestry dętej z Czuszowa obfituje w wiele sukcesów i nagród – „Syrena” jest wielokrotnym laureatem I i II miejsca w konkursach orkiestr dętych m.in. w Niepołomicach i Myślenicach.

Okresy letnie w działalności obu orkiestr obfitują w wyjazdy na festiwale i festyny dożynkowe, w tym coroczne dożynki w gminie Pałecznica. Od kilku lat orkiestry organizują też wspólny koncert noworoczny w sali gimnastycznej w Pałecznicy. Z roku na rok przybywa słuchaczy granych kolęd, utworów rozrywkowych i biesiadnych.

Zespół „Lelowianki” powstał w 1989 r. Założyła go  Agata Kopeć wraz z   Lucyną Kowalską i Elżbietą Plutą. Pani Kopeć nadal nim kieruje, jest też autorką wszystkich tekstów. Zespół wykonuje pieśni obrzędowe, autentycznie ludowe. Często bierze aktywny udział w uroczystościach takich jak  święta ludowe czy dożynki.

Teatr regionalny

Od 2000 r. na terenie gminy Pałecznica funkcjonuje Zespół Obrzędowy Pieczonogi, założony przez Jana Głuszczyka. Zespół, jako koło teatralne, jest organizacją przynależącą do stowarzyszenia folklorystycznego Teatr Regionalny w Krakowie.

Grupa teatralna z Pieczonóg to niezwykle aktywna grupa obrzędowa, promująca obrzędy Ziemi Proszowickiej. Uczestniczy w „Korowodzie z Palmami”, który corocznie, w Niedzielę Palmową, odbywa się na Rynku Głównym w Krakowie. Tam też bierze udział w korowodzie z szopką bożonarodzeniową. Ponadto zespół obecny jest na korowodach kolędniczych. Jako „Grupa z turoniem” uczestniczy również w przeglądach grup kolędniczych, zdobywając wysokie miejsca, wyróżnienia i dyplomy.

Każdego roku zespół z Pieczonóg święci zebrane plony w postaci wieńca, z którym jeździ na dożynki parafialne, gminne oraz powiatowe. Bierze również udział w wystawach płodów rolnych. Ponadto, na wystawach potraw regionalnych, promuje żywność ekologiczną produkowaną przez lokalnych rolników.

Makieta Bitwy pod Racławicami propagująca lokalną historię

W gminie Pałecznica powstała makieta prezentująca bitwę wojsk T. Kościuszki z Moskalami, która odbyła się w 1794 r. Makieta została wykonana w skali 1:10.

Pomysłodawca makiety, mieszkaniec Niezwojowic i prawnuk kosyniera, Janusz Król, już od dawna chciał uwiecznić wydarzenia, w których uczestniczył jego pradziadek. Kompletowanie figurek rozpoczął od zakupu drewnianego kosyniera na targach sztuki ludowej w Krakowie. Przez kolejne lata zgromadził 300 postaci, które wyrzeźbili artyści ludowi.

Gotowa makieta, po uroczystym otwarciu w Niezwojowicach, wyruszyła w trasę po Polsce. Prezentowana jest publiczności wewnątrz budynku w kształcie rotundy, który równocześnie może pomieścić 70 osób. Widowisko z podkładem lektora trwa 20 min. Obrazy przesuwają się wówczas wraz z ruchem obrotowego stołu.

Patronat honorowy nad widowiskiem objęli: Marszałek Województwa Świętokrzyskiego – Adam Jarubas, Wicewojewoda Świętokrzyski – Piotr Żołądek oraz Świętokrzyski Kurator Oświaty – Małgorzata Muzoł.

Działalność kulturalna innych ośrodków

Ożywioną działalność kulturalną na terenie gminy Pałecznica prowadzą również szkoły i przedszkola. Ponadto szereg imprez i uroczystości przygotowują organizacje społeczne – Koła Gospodyń Wiejskich, Koło Emerytów i Rencistów, OSP. Wydarzenia takie jak spotkania opłatkowe, Dni Babci i Dziadka, Dni Matki, święta, jubileusze i wycieczki cieszą się ogromnym zainteresowaniem.

Koła Gospodyń Wiejskich – z Pałecznicy, Niezwojowic, Winiar, Czuszowa, Nadzowa, Ibramowic, Gruszowa, Pieczonóg i Pamięcic promują ponadto potrawy regionalne. Okazją ku temu są coroczne dożynki – nie tylko gminne, ale również powiatowe czy wojewódzkie.

Imprezy kulturalne

Na terenie gminy Pałecznica organizowane jest wiele imprez kulturalnych o charakterze cyklicznym. Oprócz wspomnianych spotkań czytelniczych, noworocznego koncertu kolęd i pastorałek oraz dożynek, w kalendarz imprez gminnych na stałe wpisały się: Zawody Sportowo-Pożarnicze, Dzień Strażaka oraz święto ludowe przy okazji Zielonych Świątek.

Przedsięwzięciem na skalę międzypowiatową jest organizowana od kilku lat impreza integracyjna pod hasłem „Żyjmy inaczej”.

(PAG)Organizatorzy proponują alternatywny sposób spędzania wolnego czasu. Ponadto impreza ma na celu międzypokoleniową integrację, a w szczególności integrację osób niepełnosprawnych ze środowiskiem. W gminie Pałecznica odbywają się również pikniki, festyny, jubileusze oraz liczne imprezy okolicznościowe, których nie sposób wymienić. Tłumnie uczestniczą w nich zarówno mieszkańcy gminy, jak i przybyli goście.